هاشم معروف الحسني ( مترجم : حميد ترقى جاه )

342

سيرة المصطفى ( ص ) ( فارسي )

نموده است . از آن جهت كه سورهء توبه به منافقان و كارها و انديشه‌هاى ايشان كه بر ضد اسلام و مسلمانان در دل داشتند پرداخته بود به « فاضحه » ( رسواگر ) معروف گرديد . ابو حبيبة بن از عرو ثعلبة بن حاطب و هلال بن اميه و معتب بن قشير و وديعة بن ثابت و عباد بن حنيف از جمله منافقانى بودند كه از سالهاى نخستين ورود پيامبر ( ص ) به مدينه خود را در پوشش اسلام پنهان ساخته بودند . اينان به همراه گروهى ديگر كه در مجمع البيان دوازده نفر شمرده شده‌اند با يكديگر در ساختن مسجدى شركت نمودند كه خداوند پيامبرش را از نماز در آن بازداشت و آن را مسجد ضرار ناميد . ( 1 ) مسجد ضرار در مجمع البيان و كتب ديگر آمده است كه بنى عمرو بن عوف مسجد قبا را بنا كرده ، از پيامبر درخواست نمودند كه در آن نماز بگزارد . پيامبر ( ص ) نيز به آنجا رفته در آن نماز گزارد . آنجا به مركزى براى اجتماع و بررسى امورى كه به سود مسلمانان بود تبديل گرديد . گروهى از منافقان بنى غنم بن عوف بر ايشان حسد بردند و تصميم گرفتند در برابر آن مسجدى بسازند تا با مسلمانان پاكدل در يك جا گرد نيايند . اينان دوازده تن و يا بگفته‌اى بيش از آن بودند . چنان كه در برخى از كتب سيره و تفسير آمده ، چون ساختن آن مسجد را به پايان بردند به نزد پيامبر كه به سازمان دادن سپاه براى رفتن به تبوك سرگرم بود آمدند و گفتند : اى رسول خدا ، ما براى ناتوانان و نيازمندان و شبهاى بارانى مسجدى ساخته‌ايم و دوست داريم تو در آن نماز بگزارى و براى ما بركت بخواهى . پيامبر فرمود : من در آستانهء سفرم . چون بازگشتم به خواست خدا در آن نماز خواهم گزارد . چون پيامبر ( ص ) از تبوك بازگشت و خواست در آن نماز بگزارد آيات سورهء توبه در اين باره فرود آمد : « وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً وَ كُفْراً وَ تَفْرِيقاً بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ إِرْصاداً لِمَنْ حارَبَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ